20-09-2019 – The Imagineering Suite, Amersfoort (NL)

De zes basiselementen van een werkend product – Je werkplaats & methodes

Flowdiver - Blog 7 - Je werkplaats & methodes

Het vijfde element van de zes basiselementen van een werkend product is er eentje die mensen vaak onderschatten en waar dus het belang niet altijd van wordt ingezien. We gaan het nu namelijk hebben over je werkplaats en de methodes waarmee je in het creatieve proces aan het werk gaat. En om dit meteen kracht bij te zetten wil ik de volgende stelling plaatsen:

Je werkplaats en je methodes zijn cruciaal in het starten en goed uitvoeren van een creatief proces. Als deze elementen niet kloppen met jouw persoonlijke maatstaven, is een creatief proces bijna op voorhand een verloren zaak.

Het woord werkplaats wekt bepaalde associaties op. Vaak denkt men meteen aan plekken waar getimmerd, gezaagd en geklust wordt. Toch is elke plek waarop een creatief proces wordt gestart of uitgevoerd in mijn beleving een werkplaats. Dat kan dus ook een keukentafel met een laptop zijn. Als dat voor jou genoeg is, dan is dat jouw werkplaats en is het van belang dat je die op zo’n manier kan gebruiken dat het je creatieve proces ten goede komt.

Voor verhalenschrijvers, dichters en andere woordkunstenaars kan het leven soms zo simpel zijn… Voor muzikanten, beeldhouwers, tekenaars, schilders en/of andere meer fysieke creatievelingen ligt dit echter wat gecompliceerder. Het is dan ook een vaak gehoord probleem dat iemand wel creatieve ambities en behoeftes heeft, maar toch niet in staat is daar iets mee te doen omdat er geen werkplek is die dat toelaat.

Ik ben er echter van overtuigd dat er in elke situatie, hoe krap of moeilijk ook, een werkplaats gerealiseerd kan worden als de wil sterk genoeg is. We leven in een tijd waarin we met behulp van internet, IKEA en ideeën (de 3 i’s, blijkbaar) een woon- of werkplek volledig kunnen optimaliseren voor het doen van datgene dat je creatief doen wilt. Je moet echter wel die stappen zelf zetten en het belang ervan in kunnen zien. Als je geen energie steekt in het maken van een werkplaats waar je creatief werk kan doen, dan zal dat ook niet automatisch zomaar ontstaan.

Zo heb ik recent een creatieveling mogen begeleiden die eerlijk toegaf dat haar instrument al een klein jaar(!) ongebruikt in een hoek stond, omdat ze dacht dat er geen plek was om het neer te zetten in haar kleine huis. Ze baalde daarvan en wist niet wat ze ermee moest. Mijn simpele advies was, dat ze het instrument juist WEL op moest pakken en moest kijken hoe ze in haar kleine huis een plek kon maken waar ze met dat instrument aan de slag kon met zo min mogelijk weerstand. Elk stukje weerstand (het zit in een hoes; de kabels zijn kwijt; de versterker is niet aangesloten; etc. etc.) zorgt er namelijk voor dat het creatieve idee dat je zou willen uiten meteen weer wegsterft. Creativiteit is vaak namelijk maar een korte energieboost die zo doodgeslagen kan worden als de situatie zich er niet voor leent. En natuurlijk zal je heus wel eens creatieve ideeën hebben tijdens een vergadering of tijdens een ander moment dat het slecht uitkomt. Maar als je weet dat er een plaats is waar je je creatieve ideeën echt kan uitwerken, dan draagt dat bij aan je mentale zekerheid en dus ook aan je creativiteit in het algemeen.

Ik begeleidde deze dame in haar proces en met hulp van de kringloopwinkel (en 10 euro voor een kastje daar) heeft ze nu in haar kleine appartement een gitaarhoek gemaakt waar ze altijd binnen 5 sec een gitaar kan pakken en herrie kan maken. Het geluk en bovenal de creatieve mogelijkheden die ze uit dit gemak haalt zorgen ervoor dat ze nu creatiever is dan jaren geleden. En zoals je in dit voorbeeld kan zien, is er soms helemaal niet zo gek veel voor nodig om een werkplaats functioneler te maken!

Soms kost het ook tijd en wat onderzoek om een plek te maken die je creatieve werk optimaal ondersteunt. Ik ken meerdere mensen (waaronder mijzelf als studio-eigenaar) die er jaren over hebben gedaan voor ze hun optimale creatieve plek hadden gemaakt en die nog altijd dingen eraan aan het verbeteren zijn. Je verandert als mens constant in je behoeftes. En met die veranderingen zal je werkplaats dus ook moeten meeveranderen.

Oké, dus we hebben nu helder wat de rol van de werkplaats is, maar waar komen de eigen methodes dan kijken?

Mensen hebben vaak een bepaalde methodiek ontwikkeld waarmee ze dingen doen. Dit hebben we vaak niet eens door. Methodes komen namelijk vaak voort uit gewoontes. Vaak hebben mensen onbewust een bepaalde volgorde van dingen doen die erin is gesleten en waarbij het goed is om af en toe eens stil te staan. Als je vastloopt in je creativiteit terwijl je een goede werkplaats hebt, is er een grote kans dat je methodes en manier van werken niet optimaal zijn.

Maar wat doe je daaraan? De grap is dat het antwoord daarop simpeler is dan mensen denken.

Om een patroon of gewoonte te doorbreken, kan men het beste proberen iets anders te doen en te kijken wat er gebeurt. Bijvoorbeeld: stel je bent songwriter en je begint ALTIJD op je gitaar. Dan is de kans vrij groot dat je elke keer wanneer je je gitaar vastpakt steeds dezelfde riedeltjes speelt. Dit is heel logisch. Je speelt wat je lekker vindt klinken en wat natuurlijk tot je komt. De kunst is om op zo’n moment eens te kijken hoe je jezelf kan uitdagen. Pak bijvoorbeeld eens andere akkoorden of toonladders. Of probeer eens een stijl te spelen die je normaal NOOIT zou spelen puur om te kijken hoe dat gaat. Of in plaats van dat je begint op de gitaar, pak eens als eerste een basgitaar of een piano of een tuba.

Of stel je bent een schilder die duidelijk in één hoek zit qua schilderijen. Probeer eens in een radicaal andere stijl te schilderen. Het hoeft niet meteen perfect of goed te zijn. Maar puur doordat je jezelf uitdaagt, doe je onherroepelijk nieuwe kennis en ervaringen op die gaan bijdragen aan je eigen methodes.

Dit klinkt als hele simpele boerenlogica die ik hier nu breng, maar in essentie is het doorbreken van een patroon al met dit soort simpele uitdagingen te bewerkstelligen. Doordat je iets doet dat buiten je comfortzone valt, zal je een andere set gewoontes en ideeën moeten toepassen. En daardoor ben je dus al meteen creatief aan het denken en daag je jezelf uit. Durven buiten je eigen gebaande paden te stappen is hartstikke moeilijk en soms ook spannend. Maar de ervaring leert dat het wel de meest belonende manier om jezelf verder te ontwikkelen en dus ook je methodes te ontwikkelen.

En als je zowel een goede werkplaats als goed functionerende methodes tot je beschikking hebt, zal je zien dat je creativiteit in grote sprongen zal toenemen!

Tot volgende week!
Tom