03-10-2019 – The Imagineering Suite, Amersfoort (NL)

De zes basiselementen van een werkend product – Het plezier & de beloning!

Flowdiver - Blog 8

Na een week geen blog wegens allerlei externe factoren, is de Flowdiverblogpost deze week terug op de donderdag. Waarom dan niet op de vrijdag dit keer hoor ik jullie denken? Nou, omdat ik vanaf de donderdagmiddag tot maandagochtend op één van de mooiste muziekfestivals van de wereld zit. En na een zomer hard werken kan ik mij daar enorm op verheugen! Dit heeft natuurlijk niks met dit blog te maken, maar dan snappen de structuurliefhebbers in elk geval waarom ik dit dus op donderdagochtend post.

Maar goed, tijd om over te gaan tot de orde van de dag. In dit blog gaan we het hebben over het laatste element van de zes basiselementen van een succesvol product. Dit element zou zowel aan het begin van een creatief proces als aan het einde kunnen worden toegepast. Plezier is namelijk iets dat je al kan hebben in het vooruitzicht voor je aan iets begint, terwijl je ermee bezig bent, of wanneer een creatief proces is afgerond. Hetzelfde geldt ook voor de beloning. Een creatief proces an sich met alle ervaringen die daarin kunnen zitten, kan op zichzelf al een beloning zijn. Maar ook het eindproduct dat uit een creatief proces komt kan aanvoelen als een beloning voor het harde werken.

Plezier is een vrij brede term die op veel manieren toegepast kan worden. Plezier is een universeel bekend gevoel dat zegt ‘ik heb het goed en ik voel mij goed’! Zowel mensen als dieren kunnen plezier ervaren en je zou kunnen stellen dat uiteindelijk elk bewust organisme een grote mate van plezier nastreeft. Plezier is daarom een goede motivator om dingen te ondernemen en stappen te zetten in het creatieve proces. Veel mensen beginnen aan het creatieve proces omdat ze uit het proces zelf plezier willen halen of omdat ze plezier halen uit het maken van een eindproduct. En dat hangt samen met het concept van de beloning. Het plezier tijdens een creatief proces kan een beloning zijn, maar de beloning aan het einde bij het afronden van een product kan ook veel plezier brengen!

Dit klinkt allemaal heel logisch en als het intrappen van open deuren, maar je moest eens weten hoeveel mensen hun daadwerkelijke gevoel van plezier of beloning niet eens echt kennen of herkennen. Er zijn veel mensen die de behoefte voelen om creatief bezig te zijn, maar die het proces en de weg ernaartoe zien als een lijdensweg waarin ze weinig tot geen plezier of beloningen ervaren. Dit is iets dat ingegeven kan worden door perfectionisme en de geest van de huidige tijd waarin het soms lijkt alsof iedereen altijd instant succesvol moet zijn. Het is daarom belangrijk om twee kernwaarden in gedachten te houden, te weten:

1: Een mens moet veel dingen proberen en maken om ergens goed in te worden. Een goed product ontstaat (bijna) nooit zomaar zonder voorbereiding.

2: De waarde die een ander geeft aan datgene dat jij gemaakt hebt hoeft niks te zeggen over de waarde die het voor jouzelf heeft.

Dit lijken twee opzichzelfstaande uitspraken te zijn, maar ze slaan allebei wel degelijk op plezier en beloning. De eerste uitspraak is belangrijk om in gedachten te houden als je bezig bent met het creatieve proces. Natuurlijk moet je je best doen en zo hoog mogelijk inzetten. Je wilt uiteindelijk iets maken dat goed is en wat mee kan komen met de huidige kwaliteitstandaarden.

Maar het is ook goed om af en toe een stap terug te doen, het proces te bekijken en te realiseren dat dat proces ook heel leuk kan zijn. En ja, dat geldt ook als je niet het meest revolutionaire perfecte product op aarde aan het maken bent. Hoog in willen zetten is niets mis mee. En kwaliteit leveren is absoluut een goed streven. Maar laat het enorme perfectionisme dat daarbij op de loer ligt niet het plezier of de beloningen in het proces zelf vergallen.

De tweede kernwaarde sluit aan bij dat concept van perfectionisme en de verwachtingen die in deze tijd geprojecteerd worden. We leven in een tijd waarin de hoeveelheid likes, shares, loves etc. bijna de norm lijken te zijn. Want als niemand liket wat jij gemaakt hebt… is het dan wel geslaagd? Is er dan wel een beloning? Had je creatieve proces dan wel nut?

Natuurlijk is het fijn als mensen je werk zien en waarderen en dat kan enorm vleiend zijn. Maar de ervaring leert keer op keer dat een goed creatief proces (en dus een goed product) niet ontstaat omdat het publiek dat zo wil, maar omdat de maker het zo wil. De motivatie, het plezier en de beloning in dit proces, zullen in de basis intrinsiek aanwezig moeten zijn.

Uiteindelijk maak je iets omdat je dat zelf wilt en omdat jij het zelf op deze manier mooi/gaaf/sterk/te gek/whatever vindt. Als jij dus door het maken van dit product kan zeggen dat het voldoet aan wat je wilde bereiken, dan is dat eindproduct dus je beloning. En dan kan je wellicht bergen kritiek ontvangen en zullen er ongetwijfeld elementen zijn die beter kunnen (want zoals bij punt 1 al werd gezegd is iets nooit in één keer perfect), maar het kerngevoel van voldoening als iets klaar is, is de beloning waar je voor gewerkt hebt. De kunst is daarna om de feedback en kritiek die je krijgt wel mee te nemen voor een volgend product, maar die niet jouw plezier en beloning te laten vergallen op dit moment.

Nou is het ook goed om te snappen dat plezier niet een altijd toepasbare ‘state-of-being’ is. Het leven is nou eenmaal niet een constante positieve ervaring en dat zou ook een erg onrealistische verwachting zijn. In het creatieve proces zullen zeker momenten zitten waarin het lijkt alsof er weinig tot geen plezier uit gehaald kan worden. Sommige handelingen zijn gewoonweg niet zo spannend of soms zelfs ronduit vervelend. Toch is het juist dan goed om je te realiseren dat je hieraan bent begonnen met een reden en dat het eindproduct dan de beloning is waar je plezier uit kan halen. En je kan het ook omdraaien, want als je nu hetgene doet waar je eigenlijk geen zin in hebt, dan kan zelfs dat plezier brengen of een beloning zijn omdat je het toch maar mooi gedaan hebt!

Het is dus belangrijk om in het creatieve proces af en toe stil te staan bij welke handelingen of doelen ons een gevoel van plezier geven of wat als beloning kan dienen. Soms zit die beloning namelijk op een plek die je niet had verwacht of zit het plezier zelfs in iets heel anders dan je aanvankelijk gedacht had. Onthoud in elk geval dat zowel het plezier van het maken als de beloning die daarbij kan komen kijken op vele manieren bereikt kunnen worden.

Als je in het creatieve proces zowel het plezier kan vinden als de beloning kan ervaren die daarbij hoort, dan is dat het hoogst haalbare gevoel van geluk dat een creatieveling kan ervaren. En ik hoop oprecht dat jullie dat vaak mag gaan overkomen!

Tot volgende week!
Tom